Skip to content Skip to footer

TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ 2023-2024 TEBLİĞİ YAYINLANDI.

Kırsal Kalkınma Destekleri 2023-2024 Dönemi Tebliği İlan Edilmiştir.
Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesi 2023-2024 dönemi tebliği ilan edildi.

29 Aralık 2023 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan tebliğe göre 31.03.2024 son başvuru tarihi olarak açıklanan destek programıyla ilgili ayrıntılı hususlar uygulama rehberi ilan edildiğinde belirlenecek ve sitemizden duyurulacaktır.

Kimler Yararlanabilir?
KOBİ düzeyinde olmak üzere; kadın, genç girişimciler ile üretici örgütlerine öncelik verilerek gerçek ve tüzel kişiler başvurabilmektedir.

Desteklenen Alanlar ve Destek Unsurları Nelerdir?
Kırsal alanlarda veya Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerde aşağıda yer alan yatırım konuları desteklenecektir: (su ürünleri yatırımları için yatırım yeri kısıtı
bulunmamaktadır.)
 Tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, kurutulması, paketlenmesi ve depolanması
 Bitkisel veya hayvansal ürünlerin işlenmesi, kurutulması, dondurulması, paketlenmesi ve depolanması
 Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği (Tebliğ Ek-3’te belirtilen su kısıtı olan ilçelerde ve Ek
4’te belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması
desteklenmez. Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerde bu kısıt bulunmamaktadır.)
 Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği
 Kanatlı hayvan yetiştiriciliği (sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya
modernizasyonu yapımı desteklenmektedir)
 Kültür mantarı üretimi
 Kanatlı kesimhaneleri
 Büyükbaş ve küçükbaş kesimhaneleri (sadece mevcut tesislerin teknoloji yenileme
ve/veya modernizasyonu yatırımları desteklenmektedir)
 Çelik silo ve soğuk hava deposu (sadece yeni tesisler ile teknoloji yenileme
ve/veya modernizasyonu yapımı desteklenmektedir)
 Tarımsal ürünlerin üretilmesine yönelik iklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemli,
modern seralar (sadece yeni tesisler ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu
yapımı desteklenmektedir)
 En az 3 dekar büyüklüğündeki seraların kullanımına yönelik güneş, rüzgar, biyogaz,
jeotermal enerji yatırımları
 Denizlerde, iç sularda veya Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerde su ürünleri yetiştiriciliği
 Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması
 Yukarıda yer alan yatırım konularındaki işletmelerin öz tüketimine ait elektrik
ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji tesislerinin kurulumu

Sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir
yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve
paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri ile yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin
işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında
değerlendirilmez.

  • Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme
    ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında
    değerlendirilir. (6/2/2023 deprem bölgelerinden tüm başvurular kabul edilir.)
  • Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki
    başvurular kabul edilir.
  • Yatırım yeri kiralamalarda en az 7 yıllık kiralama şartı aranmaktadır.
  • Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan
    yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda
    uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle yatırım yeri
    tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir.
  • Bu program kapsamında tarımsal ürünlerin üretimine yönelik hibe desteği
    verilmemektedir.
  • Ne kadar destek verilecektir?
  • Yatırım konularına %50 olmak üzere; yeni tesis yatırımlarında 7.000.000 TL,
    tamamlama yatırımlarında 6.000.000 TL, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya
    modernizasyonu yatırımlarında 5.000.000 TL’ye kadar hibe verilebilmektedir.
  • Toplam bütçesi 3.000.001 TL altı olan projeler kabul edilmemektedir.
  • Proje bütçesi KDV hariç hazırlanır. KDV’nin tamamı başvuru sahibi tarafından
    karşılanır.
  • İnşaat işleri, makine-ekipman giderleri, malzeme alım giderleri desteklenir.
  • Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir.
  • Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.
  • Kendi yürür makineler desteklenmez.

3) Başvuru Dönemi Ne Zamandır?
Son başvuru tarihi uygulama rehberi ilan edildiğinde belirlenecektir.

4) Başvuru Yeri Neresidir?
https://hibedestek.tarimorman.gov.tr/ adresi üzerinden yapılacaktır.

Yatırım konuları
Tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında küçük ve orta ölçekli işletmeler için;
a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;
1) Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar,
2) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,
3) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,
4) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,
5) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar,
hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
b) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırım konularında;
1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,
2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,
6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,
7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,
hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

1) Denizlerde yetiştiricilik,
2) İç sularda yetiştiricilik,
3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiricilik,
hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
d) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;
1) Hayvansal orijinli gübre,
2) Bitkisel orijinli gübre,
tesisleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(2) Kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında küçük ölçekli işletmeler için;
a) Aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımları,
b) Arıcılık ve arı ürünlerine yönelik yatırımlar,
c) Bilişim sistemleri ve eğitimi yatırımları,
ç) El sanatları ve katma değerli ürünlere yönelik yatırımlar,
d) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
e) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
f) Tarımsal amaçlı örgütler için makine parkı yatırımları,
g) Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,
hibe desteği kapsamında değerlendirilir

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler
Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek
ve tüzel kişiler tarafından yapılır.
(2) El sanatları ve katma değerli ürünler hariç, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen başvuru
konusu ile ilgili kayıt sistemine kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda son
başvuru tarihinden önce; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise en geç nihai
rapor aşamasında kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kaydının devam etmesi gerekir.
(3) Tüm yatırımlar için son başvuru tarihinden önce kurulan;
a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şirket ve anonim
şirketler,
b) Tarımsal amaçlı örgütler,
tüzel kişi olarak başvurabilirler.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili
yatırım konularına başvurabilirler.
(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların
gerçekleştirilmesi konularında yetkili kurullarından son başvuru tarihinden önce karar almış ve bu kararın alındığına dair
belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.
(6) Tüm yatırımlara yönelik proje konularında başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız
olmalıdırlar. Tüzel kişilerin başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi
sunmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacak olanlar
Bu Tebliğde açıklanan gerçek ve tüzel kişi haricindekiler ve kamu görevi yürütenler, devlet
memurları, kamu işçileri veya devlet üniversitelerinde görevli öğretim görevlileri hibe desteğinden faydalanamazlar.
(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora
bağlayamayan, önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunan yatırımcılar
hibe desteğinden faydalanamazlar.
(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe
desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe
desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişiler kendileri hibe başvurusunda bulunmaları halinde oluşturdukları ya
da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar.
(4) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde
bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.
(5) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) gereğince
vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden
faydalanamazlar.

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı
Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis
niteliğindeki başvurularda 14.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda
12.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 10.000.000
Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 3.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular
kabul edilmez.
(2) Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 3.000.000 Türk Lirası
üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.
(3) Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar
hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin
tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.
(4) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler
sonucunda ortaya çıkar.
(5) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından
sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz.
(6) Proje bütçesi KDV hariç hazırlanır.
(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin
yatırımcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve yatırım süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe
başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.
Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları
Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;
a) Yatırımcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra gerçekleştirilmesi,
b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri
kapsamında yer alması,
c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen
limitlerin içerisinde kalması,
ç) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan iş planında öngörülen yatırım süresi içerisinde gerçekleşmesi, hibe desteği
kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere
dayandırılması,
gerekir.

Gider kalemleri
Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde
belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(2) Yatırım uygulamalarına ait;
a) İnşaat işleri alım giderlerine,
b) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine,
hibe desteği verilir.
(3) Yatırımcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme
alımları ile inşaat işleri Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın
alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.
(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.
(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa
etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.
(6) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden uygulama rehberine ve/veya teknik
şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak
şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden
çıkarılır ve başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılır.
(7) Yatırımcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı
alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.
(8) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.
(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılacak bütün yatırım konularında
yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık
enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden
faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu
aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların
dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.
(10) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım
konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji
ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden
yapılır.
(11) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle
projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi
başvurularında hibe sözleşmesi, teminat yatırımcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri
kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri
(1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için
kaçınılmaz olan inşaat işlerini kapsar.
(2) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece
inşaat faaliyetinden ibaret olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu ve kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yatırımları
sadece inşaat faaliyetinden ibaret olabilir.
(3) İnşaat gideri, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırımlarda hibeye esas proje
tutarının %80’inden, kapasite artırımına yönelik yatırımlarda %60’ından, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik
yatırımlarda ise %20’sinden fazla olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi, küçükbaş
ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında bu kısıtlara uyulması zorunlu değildir.
(4) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik,
makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar
ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde ve uygulama aşamalarını süreleriyle birlikte gösteren bir
iş programı da hibe sözleşmesi ekinde sunulur.
(5) Program kapsamında yapılacak yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki
başvurularda, yatırım konusu işleme alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir
ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan
olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini,
her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam
inşaat alanının %30’unu aşamaz.
(6) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve
benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri
(1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje
bütününün parçası olduğu takdirde finanse edilir.
(2) Yeni tesis niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret
olamaz. Ancak su ürünleri yetiştiriciliği yatırımlarında hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden
ibaret olabilir.
(3) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon
niteliğindeki proje tekliflerinde hibeye esas proje tutarının tamamı makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.
(4) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine alımı ile aynı faturada
bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında
değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım
bedeline hibe desteği verilir.
(5) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği
belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.
(6) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve
tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği
verilmez.
(7) Bu Tebliğ kapsamında kendi yürür makineler desteklenmez.
(8) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.
(9) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği
kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye
esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.
(10) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler de destek kapsamındadır. Bu
faaliyet kapsamındaki yatırımların başvuru sahibinin statüsüne bakılmaksızın kırsal alanda olması gerekir. Üretilen enerjinin
ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu destek sadece bitkisel üretim yapan aile işletmeciliği faaliyetleri ile yaylacı ve
göçer faaliyetleri kapsamında arıcılık, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme
alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için
projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.
(11) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde bağlantı anlaşması istenmez. İl proje yürütme birimi, işletmelerin
şebekeden bağımsız (off-grid) yenilenebilir enerji yatırımları için proje kontrol ve kabul yetkisine sahiptir.
(12) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde yatırım yapılacak yerin ilgili kuruluş tarafından statik onayı verilmiş
çatı üstü ya da arazi olmasında bir engel yoktur.
(13) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında akıllı tarım uygulamaları ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek
gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(14) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.
(15) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve
bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden
kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.
Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler
Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:
a) Her türlü borçlanma giderleri.
b) Faizler.
c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.
ç) Kira giderleri.
d) Kur farkı giderleri.
e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.
f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.
g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.
ğ) Bankacılık giderleri.
h) Denetim giderleri.
ı) KDV ve ÖTV dâhil iade alınan veya alınacak vergiler.
i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.
j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.
k) Makine tamir ve parça alım giderleri.
l) Sarf malzemeleri.
m) Makine kullanım eğitimi giderleri.
n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen yatırım süreleri içinde gerçekleştirilmeyen giderler.
(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcama karşılanmaz, bu
giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenilmez.
(3) Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen,
belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden
karşılanmaz.

(14) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.
(15) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve
bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden
kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.
Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler
(1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:
a) Her türlü borçlanma giderleri.
b) Faizler.
c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.
ç) Kira giderleri.
d) Kur farkı giderleri.
e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.
f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.
g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.
ğ) Bankacılık giderleri.
h) Denetim giderleri.
ı) KDV ve ÖTV dâhil iade alınan veya alınacak vergiler.
i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.
j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.
k) Makine tamir ve parça alım giderleri.
l) Sarf malzemeleri.
m) Makine kullanım eğitimi giderleri.
n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen yatırım süreleri içinde gerçekleştirilmeyen giderler.
(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcama karşılanmaz, bu
giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenilmez.
(3) Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen,
belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden
karşılanmaz.

) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,
l) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı,
karbondioksit, bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında
tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları
kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,
m) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, yapı kullanma izin belgesi olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile
işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Program
kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren ve gerekli olması halinde en fazla %60’a kadar inşaat giderlerini
kapsayan yatırımı,
n) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak
tanımlanmış yerleşim birimleri ile 31/12/2012 tarihli Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre nüfusu 20.000’den az olan
yerleşim birimlerini,
o) Kırsal mahalle: Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup
sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri
hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan
gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleleri,
ö) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve
depolanması ile tarımsal üretime yönelik, yapı ruhsatı ya da yapı kullanma izin belgesi başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı
yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak
üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren projeyi,
p) Küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük
ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanmış olan işletmeyi,
r) Merkez proje değerlendirme ve bütçe belirleme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan
inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda
değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, illerin katsayılarını hesaplayarak bütçenin bu katsayı oranında il bazında
dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire
başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,
s) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte
olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik
ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler
sonucu meydana gelen, kamu kurum ve kuruluşları tarafından belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,
ş) Nihai rapor: Yatırımcı tarafından yatırıma ait fiili uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı
ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,
t) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme
ödemelerini kapsayan tabloyu,
u) Program: Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programını,
ü) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru
konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan
ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik
tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından
onaylanmış projeyi,
v) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli,
y) Proje toplam tutarı: Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak ayni
katkı tutarlarının toplamını,
z) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme ve bütçe belirleme komisyonu, il müdürlüklerinde
ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde
diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan fiyatları,
aa) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,
bb) Resmi kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il
proje yürütme biriminin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,
cc) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş
enerjisi sistemini,
çç) Tarımsal amaçlı örgüt: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev
alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve
Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553
sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan organizasyonları, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve
Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı,
Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004
tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birlikleri,
dd) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi: 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
uyarınca kamu tüzel kişi/kişilerince kurulan; tarım ve sanayi sektörünün entegrasyonunu sağlamaya yönelik tarıma dayalı
sanayi girdisini oluşturan bitkisel ve hayvansal üretimin ve bunların işlenmesine yönelik sanayi tesislerinin yer aldığı mal ve
hizmet üretim bölgesini,
ee) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ile su ürünleri yetiştiriciliğine
yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırım tesislerini,
ff) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünlerini,
gg) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin
tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari
elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm detayları çizim teknikleri ile eksiksiz içeren, gerekli bütün ölçülerin,
malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik
tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili
meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,
ğğ) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen başvuru sahipleri tarafından yapılacak satın alımlara
makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,
hh) Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırım: Faal olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme
kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, yapı kullanma izin
belgesine sahip, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi kapsayan
ve gerekli olması halinde en fazla %20’ye kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,
ıı) Tüzel kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri sağlayan bireylerin yasal olarak oluşturdukları ticari
ortaklıklar tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,
ii) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin
detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, yüklenici/tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık
merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,
jj) Uygulama sözleşmesi: Yatırımcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat
yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,
kk) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,
ll) Yapı kayıt belgesi: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda tarım arazisi
olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla, ilgili mevzuatı gereği aranan
koşullar saklı kalmak şartı ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında alınan belgeyi,
mm) Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi
imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,
nn) Yatırımın niteliği: Yeni tesis, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme
ve/veya modernizasyonu,
oo) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yapı ruhsatı alınmış veya alınmamış, inşaat ile ilgili
herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan, hibeye esas
proje tutarının en fazla %80’i inşaat giderlerinden oluşan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve
depolanması ile tarımsal üretim amaçlı sabit yatırım tesisini,
öö) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,
pp) Yüklenici: Hibe sözleşmesi imzalanan yatırım projesi kapsamında yatırımcılar tarafından satın alınacak makine,
ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,
ifade eder.

Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça
belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.
(2) Çelik silo ve soğuk hava deposu konularında sadece yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon
niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(3) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde
yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon
niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(5) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda Bakanlığımız üretim planlamasına göre su kısıtı olan Ek-3’te belirtilen
yerlerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında
değerlendirilmez.
(6) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer
alması halinde tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
(7) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Ek-4’te belirtilen illerde yeni tesis
ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
(8) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak başvurular hariç yatırım yeri sadece tarıma dayalı
ihtisas organize sanayi bölgesi veya kırsal alanda ise başvuru yapılabilir.
(9) Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal
ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle
yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dahilinde uygun
kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas
organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Ek-2’de yer almaktadır.
(10) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka
bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri ile yurt
dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
(11) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon
niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle
zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği
kapsamında değerlendirilir.
(12) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.
(13) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde proje sunan
yatırımcıların ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru
aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004
tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki
yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik
belgesinin yatırımcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.
(14) Yatırımcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal
amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım
konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(15) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe
desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin ve/veya yapı
kayıt belgesinin mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. Ancak nüfusu 20.000’in altında olan yerleşim yerlerinde
yapılacak başvurular için başvuru sahibinin yatırım yerinin bağlı olduğu belediyeden/il özel idaresinden alacağı yapı ruhsatı
almasına gerek olmadığına dair yazıyı sunması halinde yapı ruhsatı istenmez.
(16) Bakanlığın vermiş olduğu herhangi bir hibe desteğinden yararlanmış yatırımcılardan/tesislerden izleme süresinin
bir yılını tamamlamış olanlar; kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusunda
bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların
tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırımcı, izleme süresi devam ederken aynı alt konuda tekrar başvuruda bulunamaz.
Alt konular, Ek-5/A ve Ek-5/B’de yer alan sektörel bazda proje konusu ve kodları tablosunda belirtilir. Bu fıkrada belirtilen
süre kısıtları 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde 2022-2023
Başvuru Dönemine ait proje sunan ancak depremler nedeniyle mücbir sebep kapsamında fesih işlemi uygulanmış yatırımcılar
için uygulanmaz.
(17) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında makine parkları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden
faydalanabilir.
(18) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da uygun yatırımlardır. Kiralama süresinin başvuruların
başladığı tarihten itibaren en az yedi yılı kapsaması ve yatırımcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira
sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai raporda ödeme talep dosyası ekinde üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme
şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde bu belgeler ilgili kurum ve
kuruluşun bağlı oldukları mevzuata göre alınır.
(19) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde diğer hissedarların yatırımcıya
muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en
az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin
başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması
gerekmektedir.
(20) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği
elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması
ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla, güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak
üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda enerji nakil hattı yatırımcı tarafından ayni katkı
olarak karşılanır.
(21) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için, 5403 sayılı Kanun kapsamında alınan izin belgesi, başvuru
aşamasında veri giriş sistemine yüklenecektir.
(22) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar başlığı altında büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik
yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun
hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.
(23) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar
için başvuru kabul edilmemektedir.
(24) İpek böceği yetiştiriciliği yatırımları kapsamında dut bahçesi kurulumu, kapalı ortamda bitkisel üretim ve kültür
mantarı yetiştiriciliği hariç bitkisel ürünlerin birincil üretimine yönelik hibe desteği verilmemektedir.
(25) Tesisin birden fazla bölüme ayrılarak her bölüm için ayrı ayrı başvuru yapılması durumunda hiçbir başvuru hibe
desteği kapsamında değerlendirilmez.
(26) Büyük bir projenin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan projelerde hiçbir başvuru
hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
(27) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği başvuru aşamasında alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile
yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli
başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli
başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar ise en geç nihai rapor ekinde sunulmak zorundadır. Yatırımcının, ilgili
mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında
sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin
ederek hibe sözleşmesi imzalaması için otuz gün süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek otuz günlük süre
içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi
imzalanmaz.
(28) Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar
nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme
sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile
hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak otuz gün süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek otuz günlük
süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(29) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde
verilecek ek süre kırk beş günü geçemez.

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler
(1)Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek
ve tüzel kişiler tarafından yapılır.
(2) El sanatları ve katma değerli ürünler hariç, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen başvuru
konusu ile ilgili kayıt sistemine kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda son
başvuru tarihinden önce; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise en geç nihai
rapor aşamasında kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kaydının devam etmesi gerekir.
(3) Tüm yatırımlar için son başvuru tarihinden önce kurulan;
a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şirket ve anonim
şirketler,
b) Tarımsal amaçlı örgütler,
tüzel kişi olarak başvurabilirler.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili
yatırım konularına başvurabilirler.
(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların
gerçekleştirilmesi konularında yetkili kurullarından son başvuru tarihinden önce karar almış ve bu kararın alındığına dair
belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.
(6) Tüm yatırımlara yönelik proje konularında başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız
olmalıdırlar. Tüzel kişilerin başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi
sunmaları gerekir.
Hibe desteğinden faydalanamayacak olanlar
Bu Tebliğde açıklanan gerçek ve tüzel kişi haricindekiler ve kamu görevi yürütenler, devlet
memurları, kamu işçileri veya devlet üniversitelerinde görevli öğretim görevlileri hibe desteğinden faydalanamazlar.
(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora
bağlayamayan, önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunan yatırımcılar
hibe desteğinden faydalanamazlar.
(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe
desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe
desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişiler kendileri hibe başvurusunda bulunmaları halinde oluşturdukları ya
da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar.
(4) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde
bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.
(5) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) gereğince
vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden
faydalanamazlar.

TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ 2023-2024 TEBLİĞİ YAYINLANDI. - MV Danışmanlık
Adres

Yenigün Mahallesi 1560 Nolu Sokak Bina No:12 Daire No:101 Kat 1 Daire:2 Adapazarı/Sakarya

Sosyal Medya
Çalışma Saatleri

Pazartesi-Cuma:    09:00 – 18:30
Cumartesi:                09:00 – 17:00

0850 241-1550
0850 888-8410
0850 308-4775

Tüm Hakları Saklıdır. 2022                Powered  Ajans Garden